Hinduizm
Hindistan
'ın en belirgin dinlerinden biri de
Hinduizmdir. Hint dinlerindeki gelişmeler
sonucu hinduizm adını alan din, Brahmanların
hakimiyet sağladıkları dönemde ise Brahmanizm
terimi ile ifade edilmiştir. Günümüzde
Hinduizm ve Brahmanizm terimlerinin bir biri
yerine kullanıldığı bilinmektedir. Yaygın bir
anlayışa göre Hinduizm ve Brahmanizm
terimleriyle, en eski Vedalar döneminden
günümüze ulaşmış bulunan Hintlerin inanç,
düşünüş, his ve hayat tarzları
kastedilmektedir. Hint yarımadasındaki halkın
çoğunun dini inanç ve geleneklerini ifade
ettiği için Hinduizm terimini
kullanmaktadır.Hindular ise dinlerini "Sanatana
Dharma" yani ezeli ve ebedi din veya baki din
diye adlandırırlar. Bu dine mensup kişilere de
"sanatani" yani baki denir.
Tarihi kayıtlardan elde edilen bilgilere göre
takriben M.Ö. 1500 yılları civarında Doğu
Avrupa 'dan gelen Ariler, Hindistan 'ı ele
geçirirler.(Aryan işgali teorisi hemen hemen
hiçbir Hindu tarafından kabul edilmez...Dahası
bu teoriye karşı çıkan çok sayıda bilim adamı
da vardır..."Ari ırk" ın hayali bir ırk
olduğunu gerçekte böyle bir topluluğun
olmadığını söyleyen çok insan var.. Hindulara
göre Hinduizm MÖ 1500 yıllarında
oluşmamıştır...Aryan işgali teorisi kabul
edilse bile Hindistan'ı sözde işgal eden
Aryanların Veda ilahileri yüzlerce yıldır "oral
tradition" yoluyla ağızdan ağıza
aktarılıyordu..MÖ1500 de düzenlenerek yazıya
geçirildi...Bu Rig-veda ayetleri en az
MÖ2000-1800 yılları arasına denk geriye
gidiyor) İki farklı halkın bir biriyle
karışması sonucu dini inanç ve geleneklerde
bir birine karışmıştır. Kökü yüzyıllar
öncesine kadar uzanan bu karışım sonucu
Hinduizm ortaya çıkmıştır. Bu iki ırkın
karışımından meydana gelen bu gelişme beş
devreye ayrılır.
-Vedalar dönemi
-Upanişalar dönemi
-Klasik dönem
-Ortağ 'daki İlahiyat, felsefe gelişme dönemi
-Modern dönem
Hinduizm; yaklaşık dünya nüfusunun %12 ' sini
oluşturur. Hinduizmin tespit edilebilmiş belli
bir kurucusu bilinmediği gibi kendine özgü bir
inanç sistemi ve kitabı da yoktur. Hinduizmin
temelinde Brahma (Mutlak Varlık) inancı
yatmaktadır. Bu husustaki geniş bilgiyi
Hinduizmin Kutsal Metinleri olan Veda 'larla
Brahmana 'larda bulmak mümkündür.
Hinduizm Ari ırkın üstünlüğü,kast
sistemi,sınırsız bir vatan sevgisi ve bağlılık
duygusu kavramları üzerine kurulmuş toplumsal
ve siyasi olguların bir özel görüntüsüdür.
Hinduizmin bir ilk lideri temel tebliği
bildiren bir ilk kurucusu olmadığı için bir
anlamda kurucularının kalabalık olduğunu
söyleyebiliriz.
Hinduizm 'de Tanrı sayısı akıl almaz derecede
çoktur. Tanrı Brahma 'nın dünyayı meydana
getirdiğine inanılır. Tanrı Şiva ve Vişnu
Brahma 'dan sonra gelir.(Rig-veda'da
"Tanrı'nın/gerçekliğin tek olduğunu ama
bilgeler tarafından farklı adlarla
anıldığı"ayeti bulunmaktadır. Hindulara göre
bütün bunlar tek olan Brahman'ın
tezahürleridir) Hinduizmde saygı gösterilen
bazı varlıklar Kaylasa,Himalaya Dağları,Ganj
Yamuna Nehri ( Hindu geleneklerine göre kutsal
Ganj Nehri 'nin bir kolu olan Yamuna 'yı
arındırmak için Hindu rahipleri gümüş
maşrapalar içinde 850 litre süt dökmüşlerdir)
vardır. Vedalar Dönemi 'nde önemli sayılan pek
çok Tanrı bugün unutulmuş gibidir; onlara
nadiren dua edilir. Bazı Hindu tanrıları ile
yaptıkları işler ise şöyledir ;
-Güneş tanrısı Surya
-Ay tanrısı Soma
-Rüzgar tanrısı Vayu
-Su tanrısı Varun
-Yağmur tanrısı İndra
-Ateş tanrısı Agni
-Ölüler aleminin tanrısı Yama
Hinduizm 'in Tanrı anlayışı çeşitli mezhep ve
ekollere göre değişik şekilde algılanmıştır.
Bir kısım Hindu 'lar monoteisttirler. Bir
Hindu doğumundan ölümüne kadar bütün hayatı
boyunca belirli merasimleri yerine getirmekle
mükelleftirler. Nitekim adaklarının yerini
bulması için ziyaret, kalbin aydınlanması
için, meditasyon şarttır. Vedalar Dönemi 'nde
ölenlerin cesetleri kısmen gömülür, kısmen
yakılırken, günümüzde ise Muktilerin(Hindu
inancına göre reenkarnasyon döngüsünden
kurtulmuş ermiş kişi) dışında bütün cesetler
yakılmaktadır. Dullarında yakıldığı Hindistan
'da bu uygulama genel bir kaide halini
almıştır. Bununla beraber günümüzde ara sıra
da olsa dulların yakıldığına şahit
olunmaktadır. İnançlarına göre bu dini
merasimden sonra kadın gökyüzünde kocasıyla
birleşmektedir.
Kutsal Metinleri
Hinduizm mukaddes kitaplarının tamamını içine
alan metinler Veda 'lardır. Sanskritçe
yazılmış olan Veda 'lar 4 bölümden oluşur.
1 - Rigveda : Tanrıları tazim için yazılmış on
kitaptan ibarettir. 1028 ilahiyi ihtiva eder.
Veda 'ların en eskisi ve en önemlisidir. Dünya
dinleri içinde en eski belge özelliğini
taşımaktadır.
2 - Samaveda : Kurban esnasında söylenen
ilahileri ihtiva eder. Bir çeşit melodiler
Vedasıdır. Yüksek sesle okunur.
3 - Yajurveda : Bu da kurbanla ilgili
formüllerden meydana gelmiştir. Bazı kesimleri
nesir, bazı kesimleri manzum olmak üzere iki
bölümden oluşmuştur. Bir özelliği de kurban
esnasında mırıldanarak okunmasıdır.
4 - Atharvaveda : Kainat ve büyü ile ilgili
dualardan ibaret olan Atharvaveda 'yı Brahman
'lar hayatın belirli pozisyonlarında okumak
zorundadırlar.
Genellikle bütün Veda 'larda ilahi, niyaz,
dua, hayat kaideleri, tılsım ve büyü ile
ilgili konular iç içedir. Veda 'ların tabiat
üstü güçlerle temas kurduğuna hakim kişilerin
kalplerine doğduğuna da inanılır.
Genellikle Hinduizm 'in mukaddes metinleri
sadece Veda 'lardan ibaret değildir. Brahma,
Upanişad ve Aranyaka 'lar da Vedaların
tamamlayıcısı niteliğindedirler. Upanişad 'lara
göre kainat insan ruhlarının (Atman) dünya
ruhu ile (Brahman) birleşmesinden meydana
gelmiştir. Ebedi saadet, Atman- Brahman
birleşmesiyle gerçekleşir. Upanişad 'lar
Tanrı, kainat, ruh, ölümden sonraki hayat vb.
konuları işlemiştir. Bu sayılan kutsal
metinler dışında Muhabharata Destanı, 240.000
cümleden oluşmakta ve dünyanın en uzun destanı
olma niteliğini korumaktadır.
Hinduizmde Kast Sistemi
Hinduizmde halkın ayrıldığı sınıflardan her
birine Kast denir. Bir bakıma Kast aynı işle
meşgul olan görev ve gelenekleriyle bir birine
sımsıkı bağlanan insanların meydana getirdiği
birlik diye de tanımlanabilir. Kendi isteği
doğrultusunda Kast seçemez, belli bir Kast 'ta
dünyaya gelir. Bununla beraber sonradan Kast
terk eden, Kast dışı sayılan gruplar da
vardır. Bunlara dokunulmazlar denir. Kast
sistemi Hinduizm inançlarından kaynaklanır.
Belli başlı 4 Kast vardır:
1 - Brahmanlar (rahip ve alimler)
2 - Kşatriya (prensler ve askerler)
3 - Vaişya (tüccar, esnaf ve çiftçiler)
4 - Şudra (işçiler, sanatkarlar)
Bu Kast 'lar dışında, insanlığın en aşağı
tabakası sayılan birde Parya sınıfı vardır.
Kast içinde en önemli yeri işgal eden Brahman
'ların başlıca görevleri, kurban ayinlerini
idare etmektir; kutsal metinleri (Veda)
korumak, dini ayinleri icra etmek irsî
haklarıdır.
Meslekler Kast 'lara ayrıldığı gibi,
evlenmeler de ancak aynı Kast içinde cereyan
edebilir. Yeme - içme, giyim - kuşam, nişan ve
düğün merasimleri de her Kast için belli
özellikler taşır.
Karma
Bir sebep-sonuç kanunu olan karma,insanın
geçmişte yaptığının gelecekte ayrıca
görüleceği esasına dayanır. İnsan ektiğini
biçer. Bugün ekilen yarın alınacaktır.
İyiliklerin karşılığı iyilik,kötülüklerin
karşılığı kötülük olacaktır.
Karma, her kararın doğru ve yanlış sonuçlarını
tespit eden bir kavramdır. Karma 'da asıl olan
mükafat beklemeden hareket etmektir. Böylece
sonuç bekleme arzusu frenlenmiş olur. Karma 'ya
göre ölüm yokluk değil bir halden diğerine
geçiştir.
Reenkarnasyon
Ruhun bir bedenden ötekine geçtiği inancı nın
adı olan reenkarnasyon, karma doktrine bağlı
olarak doğmuştur. Reenkarnasyon inancına göre,
bedenden ayrı olarak ruhun ölümden sonra
devamlılığı, ruhun kendi derecesi içinde
yüksek veya alçak bir şekilde meydana
gelmektedir. Buna göre insan yaptıklarına
uygun tarzda, insan, hayvan veya Tanrı olarak
yeniden doğar. Ölümden sonraki hayatta mutlu
olmak, hayatta iken doğru hareket etmeğe
bağlıdır. Sonuç itibariyle herkes yaptığından
sorumlu tutulacaktır.
Reenkarnasyon inancına göre kişinin ölümden
korkmasına gerek yoktur. İnsan devamlı olarak
tekrar doğuşlarla isteklerine kavuşur.
Reenkarnasyon inancına Yunan, Eski Mısır,bazı
Hıristiyan Mezhepleri ve Tanrının Yolu
Topluluğu gibi dinlerde de rastlanmaktadır.
Hulul (Enkarnasyon-Avatar-)
Arapça bir kelime olan hulul Tanrı Vişnu 'nun
insan şeklinde kendini göstermesi anlamına
gelir. Hinduizme göre Tanrı her döneminde
çeşitli şahsiyetlere bürünerek kendini
göstermiş, kötülüğü yok ederek,insanların
ihtiyacı olan kanunları bildirmiştir. Böylece
tanrısal mesajlar sonsuza kadar devam
edecektir.
İbadet
ve Ayinler
Hinduizmde ayin ve ibadetler 3 temele dayanır.
Bunlar ;
Güzel ameller
Bilgi sahibi olmak
Tanrı ile beraber olmak
Bu gayelere ulaşmak için sırayla şu hususlar
yerine getirilmelidir.
Ölenler için kurbanlar kesmek
Güneşe saygı göstermek
Doğumda ve ölümde ibadet etmek (düzenlemek)
Mukaddes metinleri devamlı okumak
Hakikat bilgisini elde etmeye çalışmak
Her an Tanrı 'nın varlığını düşünerek O 'na
kullukta bulunmak
Hinduizmde ayin esnasında bir takım kutsal
sözler telaffuz edilir Om en
etkili kelimedir. Hemen her yerde ibadet etmek
mümkündür. Tapınaklar olmak la beraber ibadet
ve ayinler ferdilik tercih edilir. Tanrı her
yerde yapılan ibadeti gördüğü için, ibadetin
belirli bir şekli ve düzeni yoktur. İbadetin
ortak sembolü kabul edilen Om, her ibadet ve
yemekten önce,Veda 'ları okumaya ve her tür
işe başlarken söylenir. İlk ibadete sabah
şafaktan önce başlanır;doğuya doğru dönülerek
oturulur. Evlerde de genellikle tapınılan puta
ayrılmış bir oda bulunur.
İnekler ,tüm kainatın anası olan Devi'nin yani
Tanrıça'nın sembolü sayıldığı için,inek ve
öküzler caddelerde,alış veri merkezlerinde
veya diledikleri her yerde serbestçe
dolaşılabilir. Etinin yenilmesi
yasaktır.(Hinduizmde inek Tanrı değldir ona
tapılmaz)
Tapınaklarda yapılan ibadet evdeki ibadetten
biraz farklıdır. İbadete boru çalınarak
başlanır. Her köyde tapınak vardır. Büyük
mabetlerin hemen yakınında kutsal yıkanmayı
sağlayan havuzlar bulunur.
Hinduların günlük vacip ibadetleri ise ; 1-Japa=zikir
çekmek,2-Puja=Tanrı'ya saygı sunmak
Mabetlerdeki yıllık ayinler dışında ilkbahar ,
sonbahar ve yeni yılda özel şenlikler yapılır.
Bazı mezheplerde kabile başkanlarına bir nevi
kutsallık vererek onlara saygı
gösterildiği,ölmüş kahraman ve azizlere de
yardım için dua edildiği görülmektedir.
Kurban, Hinduizmde çok önemli bir yer tutar ve
dini hayatın eksenini teşkil eder. Tanrıların
kudretlerini kurban sayesinde gösterdikleri
inancı tartışılamaz. Bu insanlar ancak kurban
sayesinde tanrılarla ilgi kurabilirler.
Tanrılara sunulan her şey kurban edilir.
Kutsal sayılan 7 ziyaret yeri vardır.
Hinduların hayatında önemli rol oynayan bu
kutsal yerlere ziyaret ve Hac seferlerinin en
bilineni Benares 'e (Bu şehrin ismi
değiştirilmiş ve eski kutsal ismi Varanasi
olmuştur) yapılan ziyarettir.
Hinduların bunların dışındaki günlük olmayan
ibadetleri ise ;homa=ateş ayini,yajna=büyük
kurban töreni,vrata=kutsal günlerde oruç
tutmak, yatra=hacca gitmek, seva=karşılıksız
hizmet etmek tir.
Günümüzde Hinduizm
Günümüzde Hindistan, Seylan, Pakistan, Nepal
ve Hint Yarımadasında ki diğer bölgeler de
yoğun taraftara sahip olan Hinduizm
mensuplarına dünyanın bir çok ülkesinde de
rastlanmaktadır. Hindistan 'da Müslüman ve
Sıkh Dini mensupları ile zaman zaman şiddetli
çatışmalara girmektedirler. 800.000.000 'un
üzerinde inananı bulunan Hinduizm günümüz
dünyasında (özellikle Hindistan 'da)
insanların yaşamlarını etkilemeye devam
etmektedir
